Call-center 1411

You are here

Түрлі-түсті орамжапрақты, брокколь, латук жапырағын өсіру

Жоба сипаттамасы

Жоба анкетасы:
Инвестициялық жоба мақсаты: жобаның мақсаты түсті қырыққабат пен брокколи және салат латукты өсіру.
Жобаны жүзеге асыру орны: шикізат базасына жақын маңда.
Өнім: түсті қырыққабат, брокколи, салат латук.
Жобаны жүзеге асыра бастау мерзімі: 2014 ж.
Жоба құны: 1 641 000теңге.

Жоба тұжырымдамасы:
Жоба тұжырымдамасы түсті қырыққабат, брокколи, салат латукты өсіруге қажетті жайды және өнімді ерте көктемде сатуды көздейді.

Өнімнің сипаттамасы
Өнім түрлерінің тізімі:
- түсті қырыққабат;
- Брокколи;
- Салат латук;                                                                                                                                                                                         
Түсті қырыққабат —кең таралған көкөніс түрі, капустаның мәдени түрлерінің бірі. 
Түсті қырыққабат —бір жылдық жаздық немесе қыстық өсімдік. Тамыр жүйесі жер бетіне жақын орналасқан. Өркен цилиндрлік, биіктіктігі 15-70 см, жапырақтары көлденең немесе тура немесе қисық жоғары беттеген, ең жиі спиральді түрде июлі болып келеді. Вегетативті сатыда жеке түрлері бұтақшалы болып келеді. Жапырақтары бүтін, лира тәрізді-алашабыр-бөлінген, ұзындығы 5-40 см жетеді. Өңі ашық жасылдан, көк-жасылға дейін және сирегірек түрде күшті антоцианды пигменттенумен боз түрінде кездеседі. Пластиналары жіңішке, қиылған сопақша, қиылған-эллипсті және ланцетонды жұмыртқа тәріздестерге дейін, ұзындықтары 15-90 см. Балауыздың шапқыны әлсізден өте күштіге дейін.
Түсті орамжапырақтың ең қарапайым пішінінің қолданатын ағзасы– жеке етті гүлденгіш шыбықтар (гүлдену кезеңінде), көзінің сыртқы жапырағының қуыстарынан табақша құрылған, басқа пішіндерінде  «бас» тығыз шиыршықталады. Бастың пішіні домалақтан жалпақ домалаққа дейін. Түсі- жасылдан түрлі тонда, көгілдір және сарғыштан аппақ-қардай түске дейін. Жоғарғы жапырақтары майда, қысқа жалпақты тегіс шетті тісті.
Гүл шоқтары қалың, өте қысқадан (3 см) ұзынға дейін (ұзындығы 15 см). Әсіресе гүлдері майда және орта көлемде (1,2—2,0 см), арасы үлкен (2,6 см дейін),жұқа гүлаяқтарымен. Гүлдерінің түсі ақ, ақшыл – сары және жасыл, жағарғы жағы кеңірдектенген немесе қатпарлы көбіктелеген.
Ұоығы — көп дәнді собықты. Қолы қысқа және орташа ұзындықта (6,0—8,5 см), цилиндртәрізді, арасы жаншылған, қысқа мұрны бар кедір-бұдырлы.
Өсудің және дамудың барлық сатысында қырыққабат оңтайлы жағдайларға қатты әсер етеді. Басқа қырыққабат түрлерімен салыстырғанды ол төмен температураға өте тұрақты (10 °C төмен емес). Төмен температура ұзап кеткен жағдайда өсімдіктің өсу үрдісі төмендейді, бастары майдаланып, дөрекіленеді. Табақша сатысындағы өсімдік жалғаспайтын -5°C төмен температураны ұстап тұрады. Дәннің өсуі үшін және тығыз бастарының құрылуы үшін оңтайлы температура 15—18 °C.  25 °C жоғары температурада және ылғал жетіспеуде бастың құрылуы кешігеді, олар майдалана бастайды, жұмсақ және түкті бола бастайды.  Түрлі-түсті қырыққабат ылғалсүйгіш және топырақтың 70% ылғалында жақсы өседі,  және 80% ылғал ауада жақсы өседі. Температура және ылғалдық бірденнен төмендеген жағдайда өсімдіктің дамуы бірденнен тоқтайды.  Құрғақшылық кезде түсті қырыққабат дамуы тоқтайды, ал ылғалдың шамадан тыс артық кезінде тамырлары кислород жетіспеумен қиналады. Әсіресе қолайсыз жағдай жоғарғы температура мен топырақ пен ауаның өте төменгі ылғалы. Түсті қырыққабат ыстық желді де ұнатпайды.
Түсті қырыққабатқа оңтайлы түсті жер керек. Ол жарық сүйгіш, әсіресе алғашқы даму сатысында, сондықтан ашық күн түсетін жерлерге, ыстық жел тұрмайтын, бірақ топырағы тез жылынатын жерлерге егеді. Ұзақ жылулы күндерде өсімдік тез басын құрап алады, ол тезірек түстенетін өркенге айналады. Қысқа күндері өте үлкен, тығыз ұрықтарды құрайды. Көлеңкелеу немесе қоюлау жерде өсімдік тартылады да әртүрлі ауруларға бейім болады.
Қырыққабаттың барлық түрінен топырақтың құнарлығы мен нәрлілігіне неғұрлым талапшыл ол түрлі түсті қырыққабат болып келеді. Бұл шашақты тамырлы жүйені иеленеді, ол топырақтың жоғарғы қабатынан дамиды. Суық, ылғалды және топырақтың кебуіне бейім болу оған сәйкес келмейді. Кедей топырақтарда және ылғалдың жетіспеуінде өсімдік майда жапырақты, тұнжыраңқы түрде және майда басты болады.  Тұшшы және сілтілі топырақтарда өсу нүктесінің деформацияланады, ал өсімдіктің өзі көріксіз түрді иеленеді. Оңтайлы белгі pH 6,5—7,5. Бордың жетіспеуі кезінде әсіресе бұл шымды-ақшыл сұрғұлт түсті топырақта болады, мұндайда түкті гүлдену ал бастарында тығыз қоңыр дақтар пайда болады. Мыс жетіспейтін трофтарда жапырақтарында өсімдіктер сарғая бастайды. Молибденнің жетіспеушілігінде бұл жеңіл тұзды топырақтарда болады, жапырақтары жіңішкеленеді.Магнидің жетіспеуінен жапырақтар бұралады, бастары ертеден ақ түсе бастайды. Өсімдікке калий тыңайтқышы да әсер етеді оның құрамында хлор бар.
Түрлі қырыққабат қарапайым топырақта да өсе береді, бірақ өте терең аударылған топырақта және өте үлкен көлемде қолданылған тыңайтқышта өседі, бұл өсімдіктің сулы- әуелі ережені құрады және өсімдіктің тамырлы жүйесіне жақсы әсер етеді. 
Түсті қырыққабат органикалық (4—8 кг на 1 м²) және минералдық (80—100 г нитрофоск және біркезекте  10 г екілік суперфосфат) тыңайтқыштарды ендірімдерге өте ықыласты. Топырақта жеткілікті көлемдегі кали және фосфор азатты тыңайтқыштар жапырақтың жақсы өсуіне  және неғұрлым үлкен бастардың пайда болуына әсер етеді. Ақбас қырыққабатына қарағанда түсті қырыққабат ауада көмірқышқылдың бар болуын ұнатады, бұл қарашірікті көптеп ендірудің нәтижесінде болады.
Құнарлы заттардың құрамына қарай диеталық ерекшелік және дәмдік сапасына қарай түсті қырыққабат басқа да барлық қырыққабаттардың түрін асып түседі. Ол ақбасты қырыққабаттан құрамында ақуыздың    1,5—2 есе, ал аскорбин қышқылының 2—3 есе болуынан ерекшеленеді. Азық құндылығы жоғары дәрежелі құрамында (мг/100 г шикі зат), C (47—93), В1 (0,10), В2 (0,08), В6(0,16), РР (0,6), А (0,1—0,2) дәрумендері бар. Оның басында (мг/100 г шикі зат) натрий (10), калий (210), кальций (60), магний (17), фосфор (51), темір (1,4) дәрумендері бар. Түсті қырыққабаттың өнімдік мүшесі құрамында (шикі затына %) құрғақ зат 8—11,7, қанттар — 1,7—4,2, крахмал — 0,5, өзек — 0,6—1,1, шикі ақуыз — 1,6—2,5. Қырыққабаттың ауыр биохимиялық құрамы оны азық-түліктің ішіндегі теңдесі жоқ өнім ретінде қояды және бағалы емдік қасиетке ие. 
Түсті қырыққабат өзінің жұқа клеткалы құрамына қарай басқа қырыққабат түрлеріне қарағанда ағзаға жақсы сіңеді. Ода ақбастыға қарағанда қалың клеткалар өте аз, сондықтан ол өте тез қайнатылады және асқазанның қышқылды қабатын тітіркендірмейді. Әсіресе ол асқазан-ішек жолдарындағы ауруларға және балалар тағамына өте пайдалы. Асқазанның өте төмен секрециялық қызметіне түсті қырыққабатты қайнатылған түрде қолдану керек. Асқазанның жарасы бар ауруларында немесе онекі елі ішек ауруына түсті қырыққабат жеуге болады да, ақбастысына тыйым салынады. Бауыр және өт қабы ауруында азық-түліктердің тек ішекті босататынын ғана пайдалану керек. Оларға түсті қырыққабатты да жатқызуға болады. Бірақ тұз байлану ауруында бул түрін қолдануға болмайды. 
Түсті қырыққабат жоғары дәмді құндылығы және диеталық қасиеттері үшін бағаланады. Түсті қырыққабатта қайнатылған бастарын қолданады, маймен немесе жұмыртқа-майлы соусымен қолданады.Қайнатылған бастарын етпен, қартоппен булап немесе қуырып жасауға болады. Жас гүлдерін диеталық бульондар мен сорпалар үшін қолданады, ол дәмі жағынан тауық сорпасы мен бульонынан кем түспейді Түсті қырыққабатты қатырып жасауға да болады. Жас бастарын шикі күйінде де қолданады, сонымен қатар түрлі салаттарға қосады, немесе етті көкөністі тағамдарды сәндейді.  Түсті жапырақтың гүлі де жапырағы да тағам ретінде қолданылады, оны ас мәзірінде бірнеше сорпалар, екінші тағамға гарнир, сонымен қатар көкөністі етті салаттарға да қолданады, одан екінші тағам жұмырқамен де қуырып жасауға болдаы. Түсті қырыққабатты қайнату кезінде ақ түсін сақтау үшін қайнаған суға аздап қант қосады. Минералды суда қайнаған қырыққабат өте дәмді болады. 
Брокколи (итшу қырыққабаты) – қырыққабат отбасысының біржылдық көкөністі өсімдігі, түрі жағынан бау-бақшалы, түсті қырыққабаттың басқа түріне жақын. Оның сол бөліктері де асқа қолдануға болады. Оның сабағы бірінші жылы 60—90 см жетеді.  Бірге олар үлкен емес жұмсақ басқа жиналған, оны қолдану үшін кеседі. Бұл өсімдік дәрумендерге бай әсіресе С дәруменіне. Барлығынан да брокколи ылғалды жерде өседі. Егістікті бастары 10—17 см диаметрге жеткенде ғана жинайды. Егер оны жанынан кесетін болса онда қайтадан жаңасы шығады сондықтан брокколи кейде бірнеше ай ұрықтанады, тіпті қысты күні де.
Салат, латук — біржылды немесе екі жылды өсімдік, ол  Астров немесе қыйынгүлді тұқымдасынан. Өсімдіктің кейбір түрі 1 метр биіктікке дейін жетеді. Гүлдері сары, барлығы тілді, цилиндірлі басқа біріктірілген.
Араластыратын салаттың түрі екі түрге ажыратылады:
•    жапырақты салат, ода жапырақтары қаудан құрмайды,
•    қауданды, сонымен қатар римдік салат немесе ромен-салат; бұларда жапырақтың түрлерінде тығыз қаудан бар, ал рим салатындажұмсақ. Бұған дүкендердегі атақты сұрып "айсберг" жатады.
Салат латук ас мәзірінде кең қолданылады. Барынан бұрын шйкі күйінде қолданады, көкөніс салаттарына, соусқа, көкөніс тағамдарына, құс және балық еттеріне қолданады. Салатты көпнесе столды безендіруде қолданады. Сонымен қатар кейде салатты булайды немесе қуырады. Бірақ есте сақтау керек жайт ыстық кезінде ол өз пайдалы дәрумендерін жоғалтады. 
Салат латук – бағалы диеталық және емдік жапырақты көкөніс. Оны балалар немесе диеталық асқа қолданады..
Латук жапырақтары қақырық түсіргіш, жөтелге қарсы, несеп айдағыш емдік қасиетке ие. Жәнеде латук ұйқысыздыққа, семіздікке, қант диабетіне, туберкүлезге артеросклероз, гипертония және зәр шығару,жүйке және тамақ қорыту жүйелерінің ауыруларында қолданады.Оны тұрақты түрде  тамаққа қолдану қандағы холестерин деңгейін төмендетуге,тамақты қорытуды жақсартуға, сонымен қатар, жүйке жүйесін тыныштандыру әрекетіне мүмкіндік береді.
     Жапырақтар салатынан алынатын шырын зәрайдаушы  және денені босататын әрекетімен,тәбетті артыратын,тамақ қорытуды жақсартатын күшке ие және гипертония, артеросклероз, туберкулез және азқазан–ішек ауыруларымен  азап шегуші адамдарға пайдалы.
   Халық медицинасында салат шырынын ұйқысыздық пен жүйкенің қозуы кезінде ішуге  ұсынады, майдаланған жаңа жапырақтардан алынған тұнбаны созылмалы гастрит (қарынның қабынуы), цингте (құрқұлақта) және бауыр ауыруларында, майдаланған тұқым салатынан алынатын тұнбаны  емізетін аналардың лактациясын күшейту үшін қолданады.

Маркетингтік талдау және өткізу
Маркетингтік стратеияны жасауда нарықтың жағдайын есепке ала отырып, жоба инициаторлары келесі ережелерді ұстанады:
  1.Қолжетімщді баға.Жоба автор,түрлі-түсті қырыққабат,брокколи және ассүтіген (латука салатының)   бағалары әрқашанда басқа жеткізіп берушілер бағаларынан төмен болуына  ұмтылады. Бұл  өзінің шикізат базасын  және жаңа технологияларды қолдануына орай мүмкін болады.
    2.Жоғары сапа. Өнімнің жоғары сапасы  дұрыс өсіру,жемістерді жақсы күтіп баптау негізінде қол жеткізуге болады,бұл өз кезегінде жақсы тауар белгімін қамтамасыз етеді.

Өсіру технологиясы
   Үш дақылды жүргізу көшеттерді өсіру процесінде негізгі дақылға қарамай қамтамасыз ету үшін, олардың әрқайсын бөлек бөлек бірнеше айналымдарға көшеттік бөлуді қажет етеді.  Сондықтанда, жылыжай жобасына тасу-құю әдісімен көшеттерді суғаратын стеллаждық гидропонмен құрылғысымен жарақтанған көшеттік бөлім кіргізілген.
     Шетелдік тұқым өсіру компанияларының негізгі өкілдіктері мыналар: «Агровей» ЖШС (Қазақстандағы дилері Nunhems B. V. Голландия), «Бейо Туқым»  ЖШС (ҚР дилері Bejo Zaden  В. V.  компаниясы Голландия),»Агриматко» ЖШС (ҚР дилері ENZE ZADEN B.V. Голландия), «Ринда» ЖШС ( ҚР дилері SEMINIS B.V .Голландия компаниясы және SAKATA  Жапония компаниясы), «Рийк Цваан» (ҚР  өкілеттігі RUK ZWAAN  Израйль), «Лидер-Агро» ЖШС (ҚР компанияның дилері GAVRISH Ресей  ) табылады.
     Көшеттік бөлім дербес технологиялық бірлік сапасында тәуелсіз микроклиматты сақтау және тәуелсіз ирригациялық жүйесімен әртүрлі дақылдардың көшеттерін конвейерлік реттеуге, сонымен қатар, қажет жағдайда көшетсіздік кезеңде көкөністі өсіруге мүмкіндік береді.
   Түрлі түсті қырыққабатты,брокколиді, ассүтігенді (салат латука) өсіру агротехнологиясының негізіне тамшылатып суғаруды қолдану арқылы алынады. минералды мақта субстратындағы шағын көлемді технология.Қазіргі кезде минеральдық мақта шағын көлемдік үшін,субстрат талшықтарының химиялық инерттілігі мен өте жақсы ылғалды ұстау қабілетіне орай, қолайлы субстрат болып табылады.Минаральдық мақта стандартты өлшемдегі матаға нығыздалған және жарық өтпейтін қара пленкамен ішінен ,жарықты көрсететін ақ пленкамен сыртынан қапталады.маталар тотығудан полимерлік қаптамалармен сақталған , ілінетін бірқатарлы метал астаушаларға орналастырылады. Астауша 8м аралыққа астауша осінің арасына 1,6м аралықтарда қойылады.Жылыжай артына жолдардан астауша еңісі  кәрізді бұру және кәріз тоспасын қамтамасыз етеді

Түрлі түсті қырыққабатты және брокколиды өсіру технологиясы
Түрлі түсті қырыққабатты өсіру технологиясы ерте егілетін аққаудан қырыққабат үшін арналған технологиясына ұқсас.Топырағы қара емес аймақтарда түрлі түсті қырыққабатты 15-20  күндер аралығы бойынша 3-4 мерзімде өсіруге болады.Егерде наурыз,сәуір,мамыр айларының басында егілсе,олардың жұмыргүлі сәйкесінше маусым,шілде,тамыз айларының ортасында пісе бастайды,көшеттерде ,ерте егілген қырыққабат көшеті сияқты өсіріледі,бір-ақ міндетті түрде құмыраға егілуі керек, себебі аққаудан қырыққабаты қайта отырғызуды нашар өткізеді.Көшеттерді өсіру ұзақтығы 40-50 күн.Оны ұзақ ұстауға болмайды. Өсіп кеткен көшеттерден ақауы бар жұмыргүлдер құрайтын өсімдіктер өседі.Көшеттің сортына байланысты көшеттер қатар бойынша 30-35см аралықта,қатар аралықта 60см арықғында қондырылады. Басчтапқыда түрлі түсті капустаның жапырақтары қалыптасқанда азоттық қоректендіру қажет,жұмыргүлдің қалыптасуы алдында  фосфорлық-калиий қорегі қажет.Түрлі түсті қырыққабат бор мен молибденнің тапшылығын аөте қатты мән береді.молибденнің жетіспеушілігі жағдайында жапырақтары енсіз болып,қыртыстанып кетеді ,жұмыргүлдерде қоңыр дақтар пайда болады.
   Көшетті отырғызғаннан кейін  2 аптадан соң  бірінші  андыз (коровяк) ерітпесімен (1:6) қоректендіреміз, 10 л ертіндіге 20г аммиак селитрасын,40г суперфосфатын ,10г хлорлы тыңайтқыш қосамыз. 
Жұмыргүлдер  байлана бастағанда минеральдық тыңайтқыштар  ерітпесімен қоректендіреміз. 10л суға 30г аммиак селитрасын, 60г суперфосфатын және 40 г хлорлы тыңайтқышты ерітеміз.Әрбір қоретендіруге микроэлементтерді қосудың мағынасы бар.Ал қалған жағдайларды ерте егілетін аққаудан қырыққабаты сияқты –тұрақты суғаруды,қопсытуды және түбін көмуді қажет етеді.
     Моллюскалар  (слизни) улы зиянкестер.көп жағдайда жаздың екінші жартысында  олар түрлі түсті қырыққабатты керек етеді. Моллюскалар түнде қоректенеді, ал күндіз ылғалды , қараңғы жерде тығылады.Сондықтанда, моллюскалармен күресу үшін түрлі түсті қырыққабат жұмыргүлін байламай тұрғанда бастау қажет. Ол үшін қырыққабат қатарларына тарелкалар,ірі сүйектер,тақтайшалар төсейміз.оның астына моллюскалар тығылады.Ал күннің екінші жартысында осы тығылатын орындарды  қарап, шағын керосин құйылған банкіге моллюскаларды жинаймыз.Егерде моллюскалармен күресті маусы аынан бастасақ, онда тамыз айында қырыққабаттың жұмыргүлдері жаппай қалыптасуы кезінде,,моллюскалрмен үлкен мәселелер болмайды.
     Өсіру технологиясының ерекшелігі  жұмыргүлдерді көлеңкелеу.Күн сәулесіне түрлі түсті қырыққабатттың жұыыргулі күйіп ,шашылады.жұмыргүл енді байлана бастағанда  (диаметрі 3-4см болғанда),басты сабақтағы өзінің 2-3 орташа жапырағын немесе жиналған қырыққабаттың жапырақтарымен оны көлеңкелеу қажет. Оны бірнеше жапырақтарды тартып ббайлау арқылы да жұмыргүлді көлңкелеуге болады.  Брокколи –кез келген топырақта жақсы өсетін, тез пісетін дақыл. Ол суыққа төзімді және 7град аязға шыдайды. Қуаңшылық жылдардың өзінде салыстырмалы түрде  аз көлемді өнім береді. Қасқыржем қырыққабаты (брокколи) түрлі түсті қырыққабатқа ұқсас,айырмашылығ оның жұмыргүлі жасыл немесе күлгін болады.тағамға пайдалану үшін оларды жұмсақ сабағы бөлігінен (10см жуық) кеседі,содан кейін түрлі түсті қырыққабат сияқты пайдаланады.Бұл дақылдың қасиеттері бірегей.Мұның құрамында С дәрумені ақуыздар және басқада заттар ,түрлі түсты қырыққабат пен аққаудан қырыққабатпен салыстырғанда 2есе көп
     Егу алдында тұқымды 1% марганцовка ертіндісінде (0,5л суға 5г) 20минутаралығында мүмкін болатын инфекциялардан өңдеу қажет,содан кейін суда жақсылап жуу керек.Тұқымды көму терңдігі 1см.өскіндер шыққанға дейін жылы жайда 20градусқа жуық  температураны ұстау керек,өскіндер шыққаннан кейін оны 1апта 8градусқа дейін төмендету пайдалы.Ал өсірудің келесі кезеңде күндіз 18градус температураны,түнде 8градус температураны ұстау қажет.көшет өсуі кезінде суғару баяу болуы керек,себебі,топырақтың және ауаның жоғары ылғалдылығы өсімдіктің ауыруына әкеледі.Егер көшет баяу дамитын болса,оны минеральдық тыңайтқыштар ертіндісмен қоректендіру қажет: 10л суға 20г аммиак селитрасын,суперфосфатын және хлолық тыңайтқышқосу арқылы дайындаймыз.бірінші қоректендіруді екінші наыз жапырағы шыққанда өткіземіз,ал екіншісін 10 күн өткен соң өткізеді. 
     10-12 күн бұрын көшетті отырғызу алдында оларды шынықтыру қажет.Жылы ауа райы кезінде күндіз балконға шығарып.оның ашық ауада болуын біршама ұзарта беру керек.Егу үшін жер телімін алдын ала дайындау қажет.Топыраққа көмер алдында 1шаршы м:40г аммиак селитрасын,30г қос суперфосфат және хлорлық тыңайтқыш себу керек.Минеральдық тыңайтқыштар орнына 10 кг шіріген көң төсеуге болады.Көшетті отырғызу алдында жақсылап суғару қажет. Өсімдіктің орталық осу нүктесін көмуге болмайды. Қатарларға көшеттерді 60*30см сызбасы бойынша қондыру керек.Уақытша пленкалық қаптамалрды қолдану өсімдікті ерте қондыруға мүмкіндік береді және өнім екі апта ерте түседі. Өсімдіктер өсе бастағанда (5 күннен соң) қырыққабат шыбындарынан өңдеу өткізу пайдалы. Қырыққабаттың бұл түрлері көшетсіз тәсілмен өсірседе жақсы өседі.Тұқымдарды сәуір айының соңынан, жаздың ортасына дейін егуге болады. Жоғарыда айтылғандай оларды да дезинфекция жасау маңызды.Топырақты көшетке дайындаған сияқты дайындайды.Ұсақ жұмыргүлдердің қалыптасуына жеткіліксіз суғару,өсімдіктің нашар қоректенуі,ерекше –егерде азоттың жетіспеуі әкеледі.
   Өсімдіктің жақсы дамуы және өте дәмді, сапалы өнімді алу үшін өсімдікті кешенді микротыңайтқыштармен қоректендірмей  жетуге болмайды. Брокколи жұмыргүлдерін олардың өлшеміне қарамастан,бірлік бутондар сабағы мен жапырағы бөлігімен( ұзындығы (7-10см) ашылғанға дейін кесіп аламыз.кешірек,тұрақты қоректендіру мен суғару нәтижесінде .шеткі жақтарына осы бағалы дақылдың жаңа жұмыргүлдері өсуі мүмкін.
  Түрлі түсты қырыққабатты жинауды кешіктірмеу қажет,себебі, жұмыргүлдер еркетеніп,көп  ашылықты жинайды.Жұмыргүлдер кескеннен кейін мұздай суда  жылдам салқындайды,оны полиетилендік пакетке салып,орап,,мұзды үстіне сеуіп тастап,нольдік температурада сақтауға болады.түрлі түсті қырыққабатта, брокколида құрттар жақсы көруіне байланысты,жұмырггүлді қолдану алдында ,біршама уақыт,тұзды суда ұстаған дұрыс.
Ақсүтіген (салат латук). Ақсүтігенді құнарлығы жоғары органикалық грунттарға бай,топырақ ортасы  нейтралды немесе әлсізреакция бертін жерлерге орналастырады. Ол үшін ең жақсы алғы дақылдар қияр және қызанақ   болып табылады.
Ақсүтгенді өсіруде қорғалған грунтта кей жағдайларда азаоттың жетіспеуі 
байқалады.Қоректендіруді 1шаршы м 10л суға 25-30г аммиак селитрасыннемесе15-20 карбамида  және 45-20г күкірт қышқылды калии себебіміз.Өсімдіктің жоғары тиімді қорек түрі диоксид углероды болып табылады. 
     Ақсүтіген  өсімдікке үлкен зиян әкелетін саңырауқұлақ ауырулары-ақ және қара шіріктер.Олардан қоғану үшін дер кезінде өсімдік жанындағы топырақты  қопсытып, ауаның жоғары температурасын және төмен ылғалдығын жібермеуіз қажет 
    Ақсүтігенді жапырақты фаза кезінде бір қабылдауда 8см болатын 7-10 жапырақты,өсімдіктің тамырынан ұстап тартып,,олардан топырақты түсіріп,бірмезгілде шіріген және жаман төменгі жапырақтарды жұлып, жинаймыз .Қауданды сорттар бойынша  қауданы 8см диаметрі нығыз болғанда немесе таңдап немесе жаппай бірден жинайды.қауданды тпырақтың бетіне шығып тұрған жерден астына 1см қалдырып кесіп аламыз.бүлінген және қатты кірленген жапырақтарды жұлып алып тастаймыз.Ерте егілетін ақсүтігеннің өнімділігі 1шаршы м 1,5-2кг ,таза егісте 1шаршы м 0,5кг жуық нығыздаушы сапасында құрайды.
Өнімді ертерек алу үшін каркасты,шағын көлемді пленкалық жаптырмалар қолданылады.Тұқымдарды наурыздың  1декадасында терезе ернеуіндегі егу жәшіктерне егеміз, ал содан кейіін сәуірдің басында егілген ді жаптырма астына қондырамыз.Ақсүтіген өнімін наурыз айының соңында аламыз.

Жобаға қажетті инвестициялық салымдардың бағыттары мен көлемі
Жемісті дақылдарды өсіруге арналған көшетхана,мың теңге (1реттік)

Тыңайтқыштар мен гербицидтерге жұмсалатын шығындар 1шаршы, м 

Аталуы

1шаршы м жұмсалытн норма,бірлік

Бірлік бағасы,теңге

Қосындысы, теңге

Кальций селитрасы Са(NO3)2,кг

1,2

87

104,4

Калий монофосфаты KH2PO4,кг

0,3

254

76,2

Ортофосфор  қышқылы 59%,кг

0,2

30

6

Аммиак селитрасы NH4NO3

0,2

50

10

 Магний күкіртқышқылы MgSO4

0,5

80

40

Калий күкіртқышқылы K2SO4

0,11

50

5,5

Магний азот қышқылды-магний Mg(NO3)2x6H2O

0,13

50

6,5

Молибдат аммониі

0,2

17

3,4

 Бор қышқылы

1,5

0,12

0,18

ОЭДФ

7,5

0,79

5,925

Fe хелаттары

1,9

25

47,5

Mn

4

1,9

7,6

Cu

1

1,9

1,9

Zn

3

1,9

5,7

Пестицидтар

0,1

2370

237

Сера

15

0,1

1,5

Тұқым

0,05

1500

75

1шаршы м барлық шығындары

 

 

634

Көшетхананың жалпы көлемі 1500шаршы м.оның 30%  түрлі түсті қырыққабат өсіру үшін, 30% брокколи үшін, 30%ақсүтіген үшін,ал 10% қатар арасындағы жерлерді құрайдыТүрлі түсті қырыққабаттың өнімділігі 1шаршы м 8кг, брокколидің орташа өнімділігі 1шаршы м 5кг,ақсүтігеннің орташа өнімділігі 1шаршы м 5кг құрайды.
Негізгі экономикалық көрсеткіштер

Баптардың аталуы

суммасы

Өткізілген дайын өнімнен келген  табыс

4 725 000

Тікелей шығындар

1 641 000

Көктеме

690 000

Тұқым, тыңайтқыш және  гербицидтар

951 000

 Жалпы табыс

3 084 000

 

Атауы

Бір өлш

Бірлік

Бағасы

Суммасы

6-8мм,ұзындығы 2,5м шыбықтар

шт

750

  200

150 000

Ені 3м 100микрон пленка

кг

180

  1200

216 000

Ені 3м 120микрон пленка

кг

270

  1200

324 000

Барлық шығындар

 

 

 

690000

 

 

 

 

 

 

 

 

Жалпы және әкімшілік шығындар

1 236 000

Әлеуметтік салық

165 120

Операциялық шығын

1 685 880

Корпоративтік

141 750

Таза пайда

1 541 130

Дайын өнімді өткізуден түскен табыс (ерте көктемде). Түрлі түсті қырыққабаттан жылына орташа есеппен 3600кг ұрайды,1кг орташа бағасы 500теңге.  3600*500=1800000 теңге. Брокколидің орташа шығымының жалпы көлемі жылына  2250 кг , орташа жылдық бағасы  1кг 500 теңге.2250*500 =1125000.Ақсүтігеннің жалпы өнімділігі жылына 2250кг,орташа жылдық бағасы1 кг  800теңге. 2250*800=1800000. Соңында жалпы табыс 1800000теңге+1125000теңге+1800000=4725000теңге. Алынған жалпы табыс 4725000теңге.

   Тікелей шығындар. Тұқым, тыңайтқыш және  гербицидтар. Шығындар келесі 3 кестеде көрсетілген  көрсеткіштерден қалыптасады. Тұқым, тыңайтқыш және  гербицидтерге жұмсалған шығындар =634 теңге*1500шаршы м=951000

1 айға қажетті жалпы және әкімшілік шығындар

      Шығындар

Айына, тенге

Жылына, тенге

Еңбек ақы қоры

  100 000

1 200 000

Басқада көрсетілмеген шығындар

    3 000

   36 000

барлығы

 

1 236 000

Еңбек ақы қорының көрсеткіштері

ұстанымы

Штаттык бірліктер

Айлық көрсеткіш

Жылдық көрсеткіш

агроном

         1

40 000

480 000

Бақташы операторлар

         2

30 000

720 000

барлығы

         3

100 000

1 200 000

Жоба инициаторы екі айлық есептік көрсеткіш өлшемінде өзіне және әрбір жұмысшыға әлеуметтік салық төлейді (1852теңге АЕК*2*12+1852теңге АЕК*3жұмысшыға*12 =111120теңге). Әлеуметтік бөліністер еңбек ақыдан міндетті зейнетақы жарналарын алып тастағандағы санының 5% тең (1200 мың*(1-10%)*5%=54000теңге)

Әлеуметтік салық, тенге 

  111 200

Әлеуметтік бөліністер, тенге

   54 000

Корпоративтік табыс салық: 4725 (өнімді өткізуден түскен табыс)*3%=141750теңге
Жобаны қаржыландыру 
     Егерде сіздің өз қаражаттарыңыз болмаса,бірақ өз бизнесіңізді ашуға үлкен ілегіңіз болса,қосымша капитал тартудың бірнеше нұсқалары бар.
ЕДБ арқылы несиелеу.Қаржылық есептеулер 14%пайыздық ставкамен 18айда қарызды өтейді,бастапқыда алғашқы жарты жылкейінге қалдырылады,,содан кейін ай сайын тұрақты төлемдер жасайсыз.
«Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасын»  жүзеге асыру шеңберінде несиелеу. Бағдарлама ауылдық жерлердің тұрғындары үшін өз істерін ұйымдастыруға  бюджет қаражаттары қарастырылған

Дереккөзі:   www.kasipker.info 

30.07.2014